Οι πιο συχνές ερωτήσεις σχετικά με ΖΕΚΑΤ - [υποχρεωτική συνεισφορά]

1 Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΚΑΙ Η ΣΟΦΙΑ ΤΗΣ ΕΛΕΗΜΟΣΥΝΗΣ (ΖΕΚΑΤ)

Ερμηνεία Εδαφίου:

“Να εκτελείτε το Σαλά-Ναμάζ, να δίνετε το Ζεκάτ, θα ανταμειφθείτε για κάθε καλή πράξη που έχετε από πριν κάνει για τον εαυτό σας από τον Αλλάχ. Αναμφίβολα ο Αλλάχ, βλέπει την κάθε πράξη που κάνετε” (Κουράν, Ελ-Μπάκαρα, 2:110).

Ερμηνεία Εδαφίου:

Η ελεημοσύνη του Ζεκάτ  είναι η προσφορά, από τους πλούσιους, ενός συγκεκριμένου ποσοστού του πλούτου τους μετά από ένα συγκεκριμένο χρονικό διάστημα κατά την εντολή του Αλλάχ στους φτωχούς για το χάριν του Αλλάχ.

Ο άνθρωπος είναι εν γένει πολιτισμένος στην φύση του. Συνεπώς, κάθε άτομο έχει ανάγκη να ενταχθεί σε μια κοινότητα προκειμένου να συνεχίσει την ατομική του ύπαρξη. Αυτή η ζωή επιβάλλει στο άτομο κάποιες ευθύνες. Είναι αναγκαίο να εξαλειφθούν οι οικονομικές, κοινωνικές και συναισθηματικές συγκρούσεις μεταξύ των ατόμων προκειμένου να διατηρηθεί η ύπαρξη της κοινότητας με ασφάλεια, ειρήνη και υγεία. Εάν η απόσταση ιδιαίτερα μεταξύ των ατόμων και των κοινωνικών και οικονομικών επιπέδων, δεν μειωθεί μέσω φυσικών τρόπων, η διάσπαση, η σύγκρουση και η υποβάθμιση στην κοινότητα δεν μπορούν να αποτραπούν. Ο πιο κατάλληλος τρόπος για να επιτευχθεί είναι να ενθαρρυνθεί και να ενεργοποιηθεί το συναίσθημα βοήθειας και αλληλεγγύης στα ανθρώπινα όντα μέσω ισχυρών κινητήρων όπως η λατρεία. Το Κουράν ελκύει την προσοχή σε αυτό το συναίσθημα στους ανθρώπους με το εξής εδάφιο:

"Και αυτοί οι οποίοι αναγνωρίζουν ότι στην περιουσία που κατέχουν έχουν δικαιώματα οι φτωχοί που ζητάνε και οι άποροι" (αλ-Μαάριτζ, 70:24-25)

Το Κουράν προβαίνει σε μερικές ρυθμίσεις για να αποτρέψει τις ενδεχόμενες αρνητικές καταστάσεις που μπορεί να προκαλέσει η οικονομική ανισορροπία. Η θρησκεία του Ισλάμ επιλύει αυτό το πρόβλημα χειριζόμενη το όχι μόνο από οικονομικής άποψης αλλά και από κοινωνιολογικές και ψυχολογικές διαστάσεις. Το εξής εδάφιο αναφέρει σχετικά με αυτό το θέμα:

"Ο ευγενής λόγος και η συγχώρεση είναι προτιμότερα από την ελεημοσύνη που ακολουθείται από περιφρόνηση. Ο Αλλάχ είναι ο Πλούσιος και Αυτάρκης, ο Πολυεύσπλαχνος. Ω εσείς που πιστεύετε! Μην καταστρέφετε την ελεημοσύνη σας με το να θέτετε (τον παραλήπτη) υπό υποχρέωση και περιφρόνηση - όπως εκείνος που ξοδεύει τον πλούτο του για να εντυπωσιάσει τους ανθρώπους και να τους επαινούν, και δεν πιστεύει στον Αλλάχ και στην Έσχατη Ημέρα." (αλ-Μπάκαρα, 2:263-264)

Ερμηνεία Εδαφίου:

“Εάν όμως φέρουν μετάνοια, εκτελέσουν το σαλά-ναμάζ, και δώσουν το Ζεκάτ, αυτοί είναι τα αδέρφια σας στην θρησκεία.  Και έτσι εξηγούμε τα εδάφια μας σε έναν λαό που κατέχει κατανόηση ”

(Κουράν, Ελ-Τεβμπέ, 9:11).

Η ελεημοσύνη του Ζεκάτ είναι μια υποχρέωση που έχει καθοριστεί για το άτομο ως είδος λατρείας. Αυτή η λατρεία, η οποία πραγματοποιείται μόνο επειδή ο Αλλάχ το διέταξε, έχει μια αποστολή οπός να εξαλείφει την ένταση και τη σύγκρουση στην κοινότητα. Ακόμα πιο σημαντικό από αυτό είναι ότι ένα άτομο απελευθερώνεται από τη σύγκρουση στο εσωτερικό του πληρώνοντας αυτήν την ελεημοσύνη του Ζεκάτ και αποκτά μια ειρηνική προσωπικότητα. Σε ένα άτομο που απελευθερώνεται από το συναίσθημα του εγωισμού μέσου του Ζεκάτ, αναπτύσσονται συναισθήματα όπως η σκέψη για άλλους, η σκέψη για τα προβλήματά τους, η θυσία κάποιου μέρους του πλούτου του για να καλύψει τις ανάγκες τους. Όλα αυτά γίνονται όχι για να γνωρίζονται και να κερδίζουν σεβασμό αλλά επειδή ο Αλλάχ το διατάζει, δηλαδή επειδή είναι λατρεία. Αυτό δείχνει ότι αυτή η ευθύνη, η οποία είναι ευθυγραμμισμένη προς την ειρήνη και τη σταθερότητα της κοινότητας, βασίζεται σε πιο ισχυρά θεμέλια.

Ερμηνεία Εδαφίου:

“Αναμφίβολα αυτοί οι οποίοι φέρνουν πίστη, κάνουν καλές πράξεις, εκτελούν τις προσευχές του σαλά-ναμάζ με σωστό τρόπο, και δίνουν το ζεκάτ, η αμοιβή-σαβάμπ τους βρίσκεται ενοποιόν του Κύριου τους Ραμπ. Και δε θα αντιμετωπίσουν καμία θλίψη. (Μπάκαρα, 2:277).

Η ελεημοσύνη του Ζεκάτ είναι μία από τις πιο σημαντικές ιδρύσεις που βασίζονται στη λατρεία και στοχεύουν στην καθιέρωση κοινωνικής δικαιοσύνης και ισορροπίας. Είναι ένα πρότυπο που μπορεί να εφαρμοστεί εύκολα και πρακτικά σε οποιαδήποτε περίοδο και κοινότητα. Εάν αυτό το σύστημα λειτουργήσει σωστά, δεν θα δημιουργηθεί κάποιο χάσμα μεταξύ των πλουσίων και των φτωχών.

To Ισλάμ διατάζει τους ανθρώπους να βοηθούν τους φτωχούς υλικά και πνευματικά. Διότι οι άνθρωποι έχουν δημιουργηθεί διαφορετικά όσον αφορά τη διαβίωση. Ο Αλλάχ καλεί τους πλούσιους να βοηθήσουν τους φτωχούς λόγω αυτής της διαφοράς. Έτσι, η ευσπλαχνία προς τους συνανθρώπους είναι ένα απαραίτητο στοιχείο της αληθινής ευγνωμοσύνης. Οποιοσδήποτε και αν είναι ένα άτομο, θα υπάρχει πάντα κάποιος φτωχότερος από αυτόν. Του επιβάλλεται να είναι ευσπλαχνικός προς αυτό το άτομο. Αυτή η αλληλεγγύη πραγματοποιείται γενικά μέσω της ελεημοσύνης του Ζεκάτ στο Ισλάμ.

Μετάφραση Χαντίθ:

اْلاِسْلاَمِ قَنْطَرَةُ اَلزَّكَوةُ

Το Ζεκάτ είναι η γέφυρα του Ισλάμ.

Ο Ένδοξος Απόστολος (Σ.Α.Ου.) αναφέρει τα εξής σε ένα χαντίθ: "اْلاِسْلاَمِ قَنْطَرَةُ اَلزَّكَوةُ ". Δηλαδή, οι Μουσουλμάνοι βοηθούν ο ένας τον άλλο μόνο περνώντας από τη γέφυρα της ελεημοσύνης Του Ζεκάτ. Το μέσο αλληλεγγύης είναι το Ζεκάτ. Η γέφυρα η οποία εξασφαλίζει την τάξη και την ασφάλεια στην κοινωνική ζωή των ανθρώπων είναι το Ζεκάτ. Η κοινωνική ζωή της κοινότητας εξαρτάται από την αλληλεγγύη στον κόσμο των ανθρώπων. Η θεραπεία για τις εξεγέρσεις, τις επαναστάσεις και τις συγκρούσεις που εμποδίζουν τις κοινότητες από το να αναπτυχθούν υλικά και πνευματικά είναι αυτή η αμοιβαία βοήθεια.

Όταν μελετάται η ιστορία της ανθρωπότητας, θα φανεί ότι όλες οι επαναστάσεις και η ανομία προέρχονται από δύο λέξεις:

Το πρώτο:  «Από τη στιγμή που εγώ είμαι χορτάτος τι με νοιάζει η λιμοκτονία του άλλου;»

Το δεύτερο:  «Δούλευε εσύ για να τρώω εγώ»

Μετάφραση Χαντίθ:

“Εάν ο Αλλάχ δώσει κάποιο πλούτο σε κάποιον, και αυτός δεν δώσει το Ζεκάτ που του αντιστοιχεί, την έσχατη ημέρα αυτός ο πλούτος θα μετατραπεί σε ένα τρομερό δηλητηριώδες φίδι το οποίο έχει δύο βούλες στα δύο του μάτια, και τυλιγμένο στο λαιμό του ιδιοκτήτη του πιάνοντας το στόμα του από τις δύο πλευρές του, του λέει: «Εγώ είμαι ο πλούτος σου, αυτός που μάζευες και έκρυβες»    (Μπουχαρί, Ζεκάτ, 707).

Είναι το Ζεκάτ που εξουδετερώνει τις κακές επιπτώσεις της πρώτης λέξης η οποία ταρακουνάει την ανθρωπότητα και την καθιστά αντιμέτωπη με καταστροφή. Είναι η κατάργηση του τόκου που εξαλείφει τη δεύτερη λέξη η οποία οδηγεί την ανθρωπότητα σε γενικές καταστροφές και καταστρέφει την ανάπτυξη και την ασφάλεια. Με αυτόν τον τρόπο λοιπόν, το Ισλάμ παρουσιάζει τον τρόπο να επιλυθούν αυτά τα προβλήματα αποφασιστικά διατάσσοντας το Ζεκάτ και καταργώντας τον τόκο.

Για να διασφαλιστεί η ειρήνη μεταξύ των στρωμάτων της κοινότητας και να ιδρυθούν σχέσεις μεταξύ τους είναι δυνατό μόνο κάνοντας την ελεημοσύνη του Ζεκάτ, η οποία είναι ένας πυλώνας του Ισλάμ, μια ουσιώδης αρχή στη ζωή της κοινότητας.

2 Οι προϋποθέσεις που καθιστούν αποδεκτή τη δωρεά της ελεημοσύνης Ζεκάτ

Ας σημειώσουμε!

Οι προϋποθέσεις που καθιστούν αποδεκτή τη δωρεά της ελεημοσύνης Ζεκάτ:

Όταν αναφέρονται τα χαρακτηριστικά των πιστών στο Κουράν, αναφέρεται το εξής: (و مما رزقناهم ينفقون) "…Και να ξοδεύουν [στον δρόμο του Αλλάχ] από ό,τι Εμείς τους δίνουμε για συντήρηση." (αλ-Μπάκαρα, 2:3). Αυτό το εδάφιο δείχνει επίσης τις πέντε από τις προϋποθέσεις που καθιστούν αποδεκτή τη δωρεά ελεημοσύνης Ζεκάτ:

"Η Πρώτη προϋπόθεση: Αυτό είναι το να δίνει κανείς τόσο ελεημοσύνη Ζεκάτ ώστε να μην τον οδηγήσει στην ανάγκη να λαμβάνει ο ίδιος Ζεκάτ.

Δεύτερη προϋπόθεση: Είναι να μην παίρνει κανείς από τον Αλή και να δίνει στον Βελί, αλλά να δίνει από τη δική του περιουσία. Η έκφραση رزقناهم  "Δίνετε από τα αγαθά που σας ανήκουν" διατυπώνει αυτήν την προϋπόθεση. 

Τρίτη προϋπόθεση: Να μην κάνεις τον παραλήπτη να νιώθει υπόχρεος. Η έκφραση نا "Εμείς" στην λέξη رَزَقْنَا στο "Δίνουμε" αναφέρει αυτήν την προϋπόθεση. Δηλαδή: "Εγώ είμαι αυτός που Σου δίνει τη συντήρηση. Όταν δίνεις κάτι από την περιουσία μου στο δούλο μου, δεν μπορείς να τον θέσεις υπό υποχρέωση"

Τέταρτη προϋπόθεση: Να δίνεις σε ένα άτομο που θα την ξοδέψει για την επιβίωσή του. Διότι η ελεημοσύνη που δίνεται σε εκείνους που θα την σπαταλήσουν αδρά δεν είναι αποδεκτή. Η λέξη يُنْفِقُونَ ξοδεύουν δείχνει αυτήν την προϋπόθεση.

Πέμπτη προϋπόθεση: Είναι να δίνεις εξ ονόματος του Αλλάχ. Οι λέξεις رزقناهم "Σου δίνουμε ως συντήρηση"  αναφέρουν αυτήν την προϋπόθεση. Δηλαδή: "Η περιουσία είναι δική μου· πρέπει να τη δίνεις εξ ονόματος μου."

Αυτές οι προϋποθέσεις μπορεί να επεκταθούν. Δηλαδή, καθώς η ελεημοσύνη του Ζεκάτ παρέχεται, με υλικά αγαθά, μπορεί επίσης να δοθεί και ως διδασκαλεία της γνώσης. Μπορεί να δοθεί με λόγω, με πράξεις, ή και ως συμβουλές. Η λέξη ما στην έκφραση مما "από ό,τι" υποδηλώνει αυτές τις διάφορες μορφές μέσω της γενικότητάς της. Επιπλέον, το υποδηλώνει ο ίδιος σε αυτήν τη φράση, επειδή είναι απόλυτη, εκφράζει την οικουμενικότητά της"

ΟΙ ΛΟΓΟΙ

3 ΠΟΙΑ EINAI TA ΑΓΑΘΑ ΓΙΑ ΤΑ ΟΠΟΙΑ ΔΙΝΟΝΤΑΙ ΕΛΕΗΜΟΣΥΝΕΣ (ΖΕΚΑΤ);
  • Σοδιές
  • Χρυσό, ασήμι, λεφτά
  • Είδη εμπορίου
  • Κτηνοτροφικά είδη

4 ΠΡΟΫΠΟΘΕΣΕΙΣ ΓΙΑ ΝΑ ΔΩΣΕΙ ΚΑΝΕΙΣ ΤΗΝ ΕΛΕΗΜΟΣΥΝΗ (ΖΕΚΑΤ):
  • Να είναι Μουσουλμάνος
  • Να είναι ελεύθερος
  • Να κατέχει πλήρη κατοχή
  • Να κατέχει το όριο του Νισάπ. (Ένα συγκεκριμένο ποσό χρυσού ή χρημάτων)
  • Να είναι εξακριβωμένος ο ιδιοκτήτης του πλούτου.
  • Να έχει περάσει ένας έτος για τα αγαθά που πρέπει να τηρήσουν αυτό το διάστημα.

5 ΣΕ ΠΟΙΟΥΣ ΔΙΝΟΝΤΑΙ ΟΙ ΕΛΕΗΜΟΣΥΝΕΣ (ΖΕΚΑΤ);

Με βάση το 60ο εδάφιο της Σούρα Ετ-Τέβμπε του Κουράν, τα Ζεκάτ δίνονται στις ακόλουθες οχτώ τάξεις.

  • Στους φτωχούς,
  • Αυτοί οι οποίοι βρίσκονται σε ανάγκη,
  • Οι υπάλληλοι που εισπράττουν τα Ζεκάτ,
  • Στους Ισλαμόφιλους μη μουσουλμάνους,
  • Για την ελευθερία κάποιου σκλάβου,
  • Σε όσους χρωστάνε,
  • Σε αυτούς που μάχονται για το όνομα του Αλλάχ,
  • Σε αυτούς που έχουν μείνει στον δρόμο

Η ελεημοσύνη η οποία  δίνεται ως Φιτρ [Fıtra] πριν την εορτή του Ραμαζάν λέγεται ελεημοσύνη του Φιτρ.

Φιτρ: Είναι η ελεημοσύνη της φύσεως του ανθρώπου, η δωρεά της δημιουργίας του. Καθώς είναι Βατζίπ καθήκον για τον οικογενειάρχη της οικογένειας να δίνει αυτήν την ελεημοσύνη για τον εαυτό του είναι επίσης καθήκον του να την δίνει και για το κάθε μέλος που είναι υπεύθυνος για την συντήρηση.